Wednesday, September 13, 2017

Inschrijven boekvoorstelling

Vanaf nu kun je tickets reserveren voor mijn boekvoorstelling op donderdagavond 26 oktober in de theaterzaal van de Vooruit om 20u.
 
Ik stel die avond dus mijn boek voor en ga daarna in gesprek met volksvertegenwoordiger Kristof Calvo en professor Mark Elchardus. Ruth Joos is moderator van het gesprek. De muzikale omlijsting wordt voorzien door sopraan Emma Posman. We beginnen eraan om 20u. 
 
De inkom is gratis maar je moet dus wel tickets reserveren. Voorlopig kan dit best via internet explorer of andere browsers. Google chrome werkt maar dan zonder hoge beveiligingsinstellingen. 
 
 
Hoe de Vooruit te bereiken? Je kan Gent makkelijk binnen rijden en er is parking Gent Zuid op directe wandelafstand. Met het openbaar vervoer is het eveneens zeer makkelijk om de Vooruit te bereiken.
 
 
 

Van harte welkom iedereen
Ignaas



Tuesday, September 5, 2017

Mijn column van deze week in DS: over neutraliteit, eigenheid en wantrouwen

Wantrouwen is wat ons bindt

Een affichecampagne in Duitsland van de extreemrechtse partij AfD. ap
Didier Pollefeyt (DS 30 augustus) en Wouter De Tavernier (DS 4 september) hebben overschot van gelijk: maatschappelijke neutraliteit inzake ­levensbeschouwing bestaat niet. Dat gaat ook op voor een individu: een mens kan niet neutraal zijn, of hij is geen mens meer. Dat hoeft niet eens om geloof te gaan. De wijze waarop je bent gekleed, je sekse, je glimlach, de manier waarop je mensen aanspreekt: het getuigt onvermijdelijk van een bepaalde visie en een persoonlijkheid. Met een persoonlijkheid is niets mis, ook niet in een openbare functie. De diversiteit aan overtuigingen en stijlen is een maatschappelijke verrijking, geen obstakel. In Noord-Korea, bijvoorbeeld, moeten alle mannen zich gedragen naar het beeld van Kim Jong-un. In België gelukkig niet.
Individuele overtuigingen mogen natuurlijk de gelijke en rechtvaardige behandeling van medeburgers niet in de weg staan. Wie een openbare functie bekleedt, mag de eigen voorkeur nooit opdringen aan anderen. In een seculiere samenleving verwachten we alleen dat overheidsinstellingen zich onbevooroordeeld opstellen ­tegenover alle burgers. De overheid mag geen voorkeur laten blijken voor één ­levensbeschouwing én moet erop toezien dat iedereen de eigen levensbeschouwing kan opnemen zonder daarbij anderen voor het hoofd te stoten. Dat laatste is een heikel punt.
Een seculiere samenleving gaat principieel gepaard met levensbeschouwelijke diversiteit: ze garandeert dat elk individu een eigen overtuiging kan kiezen en daarmee naar buiten mag komen. In de praktijk lijkt dat steeds minder vlot te lopen, omdat we elkaar vaker ‘voor het hoofd stoten’. Momenteel zijn het vooral de bedreigde meerderheden (Ivan Krastev) die van zich laten horen. Dat zijn voornamelijk blanke mensen die in Europa en de VS in de meerderheid zijn, maar vrezen dat hun land wordt overgenomen door een coalitie van vreemdelingen en een zogeheten politiek correcte elite. Hun toegenomen politieke en maatschappelijke invloed komt onder meer tot uiting in de betekenis­verschuiving die het begrip neutraliteit heeft ondergaan. Neutraliteit lijkt vandaag vooral synoniem te zijn met ‘wat van ons is’: onze waarden en normen, onze tradities, dingen die we gewoon zijn, zoals een kerststal of zwarte piet. En dus ook mensen die eruitzien als de leden van de bedreigde meerderheid. Een moslima met een hoofddoek hoort daar blijkbaar niet bij.
Neutraliteit lijkt vandaag vooral synoniem te zijn met ‘wat van ons is’: onze waarden en normen, dingen die we gewoon zijn
Het debat over levensbeschouwelijke neutraliteit is daardoor langzaam maar ­zeker geëvolueerd tot een discussie over de plaats van identiteit en andersheid in onze samenleving. Getuige daarvan twee opvallende affichecampagnes van de afgelopen week. Eentje in Duitsland van de extreemrechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) die de kiezer voor zich wil winnen met affiches van meisjes aan het strand vergezeld van de slogan ‘Boerka’s? Wij verkiezen bikini’s’. Andere campagnebeelden gaan nog veel verder en refereren onomwonden aan het idee dat Duitsland er ­alleen is voor de echte Duitsers. Dat kan tellen. Vervolgens was er in Vlaanderen de diversiteitscampagne waarvan één beeld controverse opwekte: een vrouw met een hoofddoek (DS 30 augustus) . Na kritische reacties op Twitter besliste minister Liesbeth Homans (N-VA) het beeld meteen terug te trekken om, zo voegde haar woordvoerder er nog aan toe, vooral niet de indruk te wekken dat iedereen in elke functie religieuze symbolen kan dragen.
De felle reacties op de diversiteits­campagne en de haast van de minister lijken eerder te getuigen van angst: de angst van de bedreigde meerderheden dat onze seculiere staat ongewild meewerkt aan de teloorgang van ‘onze’ leefwijze, omdat ze principieel de levensbeschouwelijke diversiteit bevordert. Gezien haar electorale achterban wil minister Homans die schijn vooral niet opwekken. Door vlotjes mee te gaan in de publieke afkeuring van een affiche door een groepje van mensen, geeft zij het foute signaal dat iedereen met een hoofddoek bedreigend is of geen echte Vlaming is. Dat is nefast, omdat je op die manier een deel van de bevolking als boodschap meegeeft dat ze finaal gesproken niet echt deel uitmaken van dit land. Dat werkt integratie tegen.
Tegelijk wordt de begripsverwarring tussen neutraliteit en eigenheid verder gecultiveerd. Daardoor monden seculiere pleidooien voor het afleggen van opzichtige religieuze symbolen steeds meer uit in een verkapt ‘eigen cultuur eerst’-betoog. Daartegen durft haast niemand meer te protesteren uit schrik als politiek correct te worden omschreven.
Je zou van een overheid mogen verwachten dat ze de – op zich te begrijpen – angst voor andersheid probeert te doorbreken door aan te tonen dat het dragen van religieuze tekenen onpartijdigheid niet in de weg hoeft te staan – zoals inderdaad met een affiche van een vrouw met een hoofddoek die natuurlijk haar job naar behoren doet. Nu gebeurt het omgekeerde: de bedreigde meerderheid wordt in haar angst bevestigd en minderheden voelen zich uitgesloten, waardoor beide kampen op hun vermeende eigen identiteit terugvallen. Op die manier zijn we alleen nog met elkaar verbonden vanuit het gevoel bedreigd te zijn door de anderen. Een zeer kwalijke evolutie.

Monday, September 4, 2017

Chapter on Foucault in new volume

A couple of years ago, I held a keynote lecture at Debrecen University (Hungary) on Michel Foucault, lifestyle and biopolitics.

The paper has been published now as one of the chapters of a forthcoming volume on Bioethics and Biopolitics, edited by Péter Kakuk.






Sunday, August 20, 2017

ESPMH conference Belgrado

31st EUROPEAN CONFERENCE
ON PHILOSOPHY OF MEDICINE AND HEALTH CARE

16 – 19 August, 2017

"Emerging Technologies in Healthcare"


This week, together with three of my reseach members, I attended the ESPMH conference, organised by the University of Belgrade.

I chaired a special seminar on the digital patient. Speakers were Kathleen Gabriels, Tania Moerenhout, Marlies Saelaert and Yasmien de Ly. All of them did very well.

We want to thank the audience for the questions and comments.

All information, see the website of the European Society for Philosophy of Medicine and Healthcare.

Saturday, August 12, 2017

Debat over visietekst Broeders van Liefde

Donderdag 10 augustus schreef ik een stuk voor De Standaard over de twist tussen Rome en de Belgische broeders van liefde.

Ondertussen zijn er al wat reacties binnengelopen. Maandag reageer ik opnieuw in de krant.

Zie hieronder voor mijn stuk van afgelopen week:

Ook christenen moeten de wet respecteren

Als de Belgische Broeders van Liefde hun visietekst rond euthanasie herzien, betekent dit dat Rome kan bepalen hoe we in ons land met patiënten in de psychiatrie omgaan. Voor Ignaas Devisch is dat onaanvaardbaar.
Wie? Doceert medische filosofie en ethiek aan de UGent en de Artevelde-hogeschool en is columnist bij deze krant.
Wat? De tijd dat instellingen bepalen hoe individuen moeten denken, is voorbij.
Neen, een pax Romana zit er blijkbaar niet meteen in om het open conflict tussen Rome en de Belgische Broeders van Liefde te beslechten (DS 9 augustus) . Nochtans is de inzet groot en het belang van een goeie uitweg uit deze machtsstrijd nauwelijks te overschatten: hoe gaan wij om met een mogelijk Rooms dictaat dat zonder meer ingaat tegen het toepassen van Belgische wetgeving in een zorgcontext?
Het onderwerp is precair: euthanasie in een psychiatrische omgeving. Dat is een debat op zich. De categorie van psychisch lijden biedt maar een wankele basis om te oordelen over de wilsvraag in een psychiatrische context. Daar moeten we niet licht overheen gaan.
Nu, dat doen de Belgische broeders ook helemaal niet. Het pleit voor hen dat ze in hun koerswijziging van april eerder dit jaar zo sterk het belang benadrukten van het naleven van alle zorgvuldigheidseisen in deze (DS 25 april) . De reactie van Rome is daarom des te verwonderlijker omdat de broeders zeer doordacht de toepassing van zorg voor mensen in een hedendaagse context afwegen tegenover de christelijke leer. Rome zou dit moeten toejuichen, omdat het strookt met de kern van haar christelijke missie.
Absolute waarden
Niemand betwist dat het verzoek om euthanasie in strijd is met de katholieke leer, maar dat is niet het punt
Daarnaast is het de broeders er niet om te doen dat ze euthanasie goedkeuren, maar dat ze respect opbrengen voor wie de vraag stelt. De belangrijkste stap hierbij is de bereidheid om het eigen waardekader niet voor absoluut te houden en de autonomie van elke patiënt te respecteren, ook al gaat die in tegen de canonieke christelijke leer.
Rome daarentegen houdt vast aan de absolute waarde van het leven, wat ons tot de kern van het conflict brengt. Absolute waarden onttrekken zich aan elke twijfel of reflectie, en dus ook aan de wetgeving. Dat is de boodschap die we van de orde nogmaals meekrijgen: het leven heeft een absolute waarde en gaat boven alles uit. Ook boven zelfbeschikking dus.
Paus Franciscus in de Sint-Pietersbasiliek.  belga
Uiteraard betwist niemand dat het verzoek om euthanasie in strijd is met de katholieke leer. Dat is niet het punt, evenmin dat de instituten van dit geloof erop toezien dat die leer gerespecteerd wordt door hun volgelingen. Maar als het wordt doorgevoerd, is het dictaat uit Rome problematisch omdat de gezanten van die leer in ons land institutioneel de bovenhand hebben in de organisatie van de psychiatrische zorg. Het zou betekenen dat Rome bepaalt hoe in de Belgische psychiatrie met patiënten wordt omgegaan. Dat is onaanvaardbaar.
Niet alleen omdat we in dit land boven op de euthanasiewetgeving sinds 2002 ook een wet op de patiëntenrechten hebben die individuele autonomie centraal stelt en de hele zorgcontext hierop afgestemd wordt. Ook en vooral omdat België tot nader order nog steeds een seculiere samenleving is. Seculier, afgeleid van het Latijnse saeculum (wereld), betekent letterlijk in de tijd staan. Een geseculariseerde samenleving organiseert zichzelf door wetten op te stellen die voor discussie vatbaar zijn wegens hun tijdelijk karakter. Wat niet seculier is, is eeuwig en troont boven het aardse gebeuren uit. Absolute waarden, bijvoorbeeld, zijn niet seculier, omdat ze onbetwijfelbaar zijn.
Mei ’68
In een democratie is het geen enkel probleem om geloof te hechten aan absolute principes, voor zover deze verzoenbaar zijn met een democratische context. God mag voor een gelovige boven alles staan, maar dat kan nooit een vrijgeleide zijn om de wetten van dit land niet te respecteren. Als we eisen dat pakweg joden en moslims de Belgische legale context moeten respecteren, dan geldt dit evident ook voor christenen. Hieraan tornen haalt de kern van onze seculiere samenleving onderuit: indien God iets toekomt, dan ook de keizer.
Sinds mei ’68 zouden we mogen verwachten dat de tijd voorbij is dat instellingen bepalen hoe individuen moeten denken. De poging die Rome nu krampachtig onderneemt om dat alsnog te doen, getuigt vooral van haar oneigentijds profiel. Nogmaals: daar heeft ze het recht toe voor zover ze zich tot religieuze aangelegenheden beperkt. Dat is hier duidelijk niet het geval en daarom is deze poging tot inmenging problematisch.
In feite is de keuze in dit debat vrij eenvoudig: als Rome zich niet wenst aan te passen aan de context van de eenentwintigste eeuw, dan plaatst ze zichzelf erbuiten en is het aan de Belgische wetgever om hier duidelijke conclusies aan te verbinden en de psychiatrische zorg in ons land zo te organiseren dat de zeggingskracht van de orde geen impact heeft op de dagelijkse zorg voor patiënten. Om het bekende spreekwoord erbij te nemen: als de berg niet naar Mozes komt, dan moet Mozes naar de berg gaan, al zal dat een berg zijn die niet in Rome ligt.


Friday, June 30, 2017

Nieuw boek in het najaar

In het najaar verschijnt mijn nieuwe boek bij De Bezige Bij: Het empathisch teveel. Op naar een werkbare onverschilligheid.

Op DONDERDAGAVOND 26 OKTOBER 2017 stel ik het in België voor in de theaterzaal van de Gentse Vooruit. Noteer nu alvast de datum. Een echte uitnodiging is voor later. In Nederland wordt er nog een voorstelling gepland. Later meer details.



Wednesday, June 28, 2017

Enkele beschouwingen

Aan het einde van de maand juni waren er nog enkele debatten die alle aandacht vereisten: de NIP test, maar ook andere issues zoals militairen op straat.

Herbekijk de Afspraak op vrijdag via deze link waar die laatste discussie ook aan bod komt.

Verder zijn er de vreselijke berichten uit Mosul en de onthoofdingen van kinderen. Op vraag van deredactie.be schreef ik een stuk hierover. Klik hier om het te lezen.

Voorts ontving ik nog goed nieuws over 2 nieuwe publicaties:

Healthcare teams as complex adaptive systems: focus on interpersonal interaction, met Dr. Peter Pype als eerste auteur en ik als laatste; Klik hier voor de link. 

En de tekst over Victims of disaster : can ethical debriefings be of help to care for their suffering? met mezelf als eerste auteur is nu ook gepubliceerd. Klik hier voor de link.







De komende maanden wordt het wat kalmer op het front van columns en opiniestukken om me volledig toe te leggen op het afwerken van een nieuw boek dat eind oktober zal verschijnen bij de Bezige Bij